İdare hukuku, kamu kurumlarının işlem ve eylemlerine karşı bireylerin haklarını korur. İdari yargılama usulü 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile düzenlenmiştir. Davalara kural olarak idare mahkemeleri, vergi uyuşmazlıklarına ise vergi mahkemeleri bakar.
İptal davası
Bir idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya amaç yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır. Kazanılırsa işlem, yapıldığı tarihten itibaren ortadan kalkar.
Tam yargı davası
İdarenin bir işlemi veya eylemi nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini için açılır. İdari bir eylemden doğan zararlarda, eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde eylemden itibaren beş yıl içinde önce idareye başvurulur. Başvurunun reddi veya cevapsız kalması halinde dava açılır.
Yürütmenin durdurulması
Dava açılması idari işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. İşlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararlar doğacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa, mahkemeden yürütmenin durdurulması istenebilir. Yıkım veya mühürleme gibi işlemlerde bu talep özellikle önemlidir.
Başlıca konular
- İmar: Yapı ruhsatı, iskân, yıkım ve mühürleme kararları, imar planı değişiklikleri,
- Kamulaştırma: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat,
- Kamu görevlileri: Atama, disiplin cezaları ve görevden uzaklaştırma işlemleri,
- İdari para cezaları: Trafik, imar ve diğer idari yaptırımlara itiraz,
- Deprem sonrası işlemler: Hak sahipliği, konut ve işyeri tahsisi, rezerv yapı alanı ilanı ve kamulaştırma işlemleri.
İdari para cezalarına itiraz
5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamındaki idari para cezalarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Bazı özel kanunlarda ise itiraz yolu idare mahkemesi olarak belirlenmiştir. Örneğin imar mevzuatına aykırılık nedeniyle verilen cezalar idare mahkemesinde dava konusu edilir. Doğru merciye başvurulması bu nedenle önemlidir.
Sık sorulan sorular
İdari bir karara karşı dava açma süresi ne kadardır?
Kural olarak, kararın yazılı bildiriminden itibaren idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gündür. Özel kanunlarda farklı süreler bulunabilir.
İdari para cezasına nereye itiraz edilir?
Kabahatler Kanunu kapsamındaki cezalarda tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. İmar cezaları gibi bazı cezalarda ise idare mahkemesinde dava açılır.
Dava açmak yıkım kararını durdurur mu?
Hayır, dava açmak tek başına durdurmaz. Durdurma için mahkemeden yürütmenin durdurulması kararı istenmesi gerekir.
Deprem sonrası hak sahipliği başvurum reddedildi. Ne yapabilirim?
Hak sahipliğine ilişkin ret kararı bir idari işlemdir. Kararın tebliğinden itibaren kanuni süre içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. İlgili mevzuatta öngörülen idari itiraz yolları da ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir. Somut durumunuz için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.
Son güncelleme: 25 Ekim 2026 · Erdeve Hukuk ve Arabuluculuk