Arabuluculuk, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı, özel eğitim almış ve Adalet Bakanlığı Arabulucular Siciline kayıtlı tarafsız bir arabulucu eşliğinde görüşerek çözmeye çalıştıkları bir yöntemdir. Arabulucu karar vermez ve taraflara çözüm dayatmaz. Görüşmelerin sonucunu taraflar belirler.
Arabuluculuk, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenmiştir. Büromuzda arabuluculuk hizmeti, Adalet Bakanlığı Arabulucular Siciline kayıtlı arabulucu avukat tarafından yürütülmektedir.
Zorunlu arabuluculuk nedir?
Kanunda sayılan bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabulucuya başvurulmadan açılan dava, usulden reddedilir. Bu uyuşmazlıklarda arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanakla birlikte dava açılabilir.
| Uyuşmazlık | Kapsam | Azami süre |
|---|---|---|
| İş uyuşmazlıkları | İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepleri | 3 hafta, en fazla 1 hafta uzatılabilir |
| Ticari uyuşmazlıklar | Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri | 6 hafta, en fazla 2 hafta uzatılabilir |
| Tüketici uyuşmazlıkları | Tüketici hakem heyetinin görev alanı dışında kalan tüketici uyuşmazlıkları | 3 hafta, en fazla 1 hafta uzatılabilir |
| Kira uyuşmazlıkları | Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar (icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler saklıdır) | 3 hafta, en fazla 1 hafta uzatılabilir |
| Ortaklığın giderilmesi | Taşınır ve taşınmaz malların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi | 3 hafta, en fazla 1 hafta uzatılabilir |
| Kat mülkiyeti ve komşu hakkı | Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklar | 3 hafta, en fazla 1 hafta uzatılabilir |
Süreler, arabulucunun görevlendirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları gibi kanunda açıkça hariç tutulan konularda arabuluculuk zorunlu değildir.
İsteğe bağlı arabuluculuk
Zorunlu olmayan uyuşmazlıklarda da, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği her konuda arabulucuya başvurulabilir. Örneğin ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar, sözleşme uyuşmazlıkları veya boşanmanın mali sonuçları gibi konular isteğe bağlı arabuluculukla görüşülebilir. Bu durumda tarafların arabulucuyu birlikte seçmesi mümkündür.
Süreç nasıl işler?
- Başvuru. Zorunlu arabuluculukta başvuru, karşı tarafın veya başvuranın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki adliyenin arabuluculuk bürosuna yapılır. Kahramanmaraş'ta başvurular Kahramanmaraş Adliyesi Arabuluculuk Bürosu'na yapılır.
- Arabulucunun görevlendirilmesi. Büro, listeden bir arabulucu görevlendirir. Arabulucu taraflarla iletişime geçerek ilk toplantıyı planlar.
- Görüşmeler. Toplantılar yüz yüze veya uygun hallerde uzaktan yapılabilir. Taraflar toplantılara bizzat ya da avukatlarıyla katılabilir.
- Son tutanak. Süreç anlaşma, kısmi anlaşma veya anlaşamama ile sona erer ve arabulucu son tutanağı düzenler. Anlaşma sağlanamazsa dava bu tutanakla açılır.
Anlaşma belgesinin hukuki sonucu
Taraflar, avukatları ve arabulucu tarafından birlikte imzalanan anlaşma belgesi, ayrıca mahkeme onayına gerek olmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Yani anlaşmaya uyulmazsa doğrudan icra takibi başlatılabilir. Avukatların katılmadığı durumlarda, anlaşma belgesi için mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınabilir.
Zorunlu arabuluculuk sonunda anlaşılan konular hakkında, aynı konuda daha sonra dava açılamaz.
Arabuluculuk ücreti
Zorunlu arabuluculukta taraflar anlaşamazsa, ilk iki saatlik görüşmenin ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Taraflar anlaşırsa arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak ödenir. Ücret, her yıl yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenir.
İlk toplantıya katılmamanın sonucu
Zorunlu arabuluculukta, geçerli bir mazereti olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf, daha sonra açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücreti hükmedilmez. Bu nedenle davetlere yanıt vermek önemlidir.
Sık sorulan sorular
Arabulucuya başvurmak zamanaşımını durdurur mu?
Evet. Arabulucuya başvurulduğu tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez.
Arabuluculuk görüşmelerinde söylenenler mahkemede delil olarak kullanılabilir mi?
Hayır. Arabuluculuk süreci gizlidir. Taraflardan birinin yaptığı teklif veya kabul ettiği bir husus, daha sonra açılan davada kural olarak delil olarak kullanılamaz.
Arabuluculuğa avukatla katılmak zorunlu mu?
Hayır, taraflar görüşmelere bizzat katılabilir. Ancak avukatla katılınması ve anlaşma belgesinin avukatlarca da imzalanması halinde belge, ayrıca onay gerekmeden ilam niteliği kazanır.
Arabulucu karar verir mi?
Hayır. Arabulucu hâkim veya hakem değildir. Tarafların iletişim kurmasına ve çözüm üretmesine yardımcı olur. Anlaşmanın içeriğine taraflar karar verir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir. Somut durumunuz için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.
Son güncelleme: 25 Ekim 2026 · Erdeve Hukuk ve Arabuluculuk